Röle Nedir? Nasıl Çalışır?

Röle,

elektromanyetik olarak çalışan bir devre elemanıdır. Yani üzerinden akım geçtiği zaman çalışan devre elemanıdır. Röle; Bobin, Palet ve Kontak olmak üzere üç bölümden meydana gelir. Bobin kısmı rölenin giriş kısmıdır. Palet ve kontak kısmının bobin ile herhangi bir elektriksel bağlantısı yoktur.

“Röle”, başka bir elektrik devresinin açılıp kapanmasını sağlayan bir elektriksel anahtardır. Bu anahtar bir elektromıknatıs tarafından kontrol edilir. 1835′te Joseph Henry tarafından icat edilmiştir.

Rölenin kontakları normalde açık (“Normally Open – NO”), normalde kapalı (“Normally Closed – NC”) veya kontakta değişen cinsten olabilir.

Röleler transistör görevi gibi görürler örneğin basit bir 3 bacaklı rölede akım verdiğiniz zaman şasedeki kol diğer taraftaki akımı açar yani kontrol için kullanılabilir.

Yalnızca transistörlerden bir farkları vardır:direnç ile kulanmak gerekmez. Bobin iki kontağı mıknatısladığı zaman rölenin bir kontağı açılır bir kontağı kapanır.

Röle’nin Amperini çıkartmak için : Amper = Watt/Volt , yani farz edelim buzdolabının ne kadar Amperi olduğunu bilmek istiyorsunuz , önceden biliyoruz ki evde 700 Watt ve 220 Volt olduğunu , ona göre Amper : 700/220 = 3,18 .

Röle Yapısı:

Röleler küçük elektriksel sinyallerle büyük akım ya da geilimlerin kontrolünde büyük bir kolaylık sağlar. Röle kontakları bobinde oluşturulan manyetik alan sayesinde açılıp kapanarak anahtarlama yapar. Bir nevi ikili yükseltici (açık-kapalı) gibi davranır. Bu yazıda rölelerin yükseltici özellikleri açıklanacaktır.

Yukarıdaki şekilde röle bobini 12 VDC gerilim ile .alışmakta, fakat Röle kontaklarının kontrol ettiği gerilim 220 VAC’dir. Kontrol geirlimi kontaklardaki gerilimden yüzlerce kat daha küçüktür.

Röle kontaklarının durumu normalde açık, normalde kapalı ya da bu ikisinin kombinasyonları şeklinde olabilir. Normal durum röle bobininin enerjisiz olduğu durumu ifade eder.

Röle kontakları çeşitli tiplerde olabilir. Bunlardan bazıları metal alaşımlı, cıvalı ve reed kontaklardır. Hava ile temas halince olan kontaklar yüksek akımlı uygulamalarda daha iyi sonuç verir fakat bazı endüstriyel ortamlarda paslanma gibi sorunlar ortaya çıkarabilmektedir. Cıvalı ve reed kontaklar paslanma gibi sorunlar çıkarmaz fakat akım taşıma kapasitesinin sınırlıdır.

Rölelerde kontrol akımı ile kontak akımı arasında büyük farklar olduğu için yalıtım da önem kazanır. Kontaklar ile bobin birbirinden yalıtılmıştır. Bu sinyaller gerilim seviyesi olarak birbirlerinden farklı olabileceği gibi biri AC diğeri DC de olabilir.

Röleleri tamamen açık ya da tamamne kapalı olması açısından lojik kapılara benzetebiliriz. Aynı lojik kapıların iletime geçmesi için gerekli eşik değeri gibi rölelerin de kontakları kapaması için gerekli bir eşik değeri vardır. Bu değere “pull-in” akımı denir. Bobinin kontağı çekmesi ve çekili halde tutabilmesi için bu akım değerinin aşılması gereklidir. Pull-in değeri röleden röleye değişir.

Kontaktörler:

Röleler kontaklarından çok büyük akımlar geçirebilecek şekilde imal edilirlerse kontaktör ismini alırlar. Kontaktörler genellikle normalde açık olan birçok kontağa sahiptirler. Genelde elektrik motorlarının kontrolünde kullanılırlar.

Üstteki 3 kontak herbir fazı ayrı ayrı kontrol etmek için kullanılır. En alttaki yardımcı kontak ise diğer bazı devre elemanlarını beslemede kullanılacak olan ayrı bir gerilimi anahtarlayabilir.

Kontaklar ile motor arasındaki işaret bağlantının bir klemens ile yapıldığını belirtir. Bu klemenslerin ısıya dayanıklı olması gerekir. Normalde kapalı bir kontak klemensin ısıya dayanmaması sonucu kısa devre olmasıyla açık hale gelebilir.

workturk.net

Toplam 2672, bugün 1 görüntülenme